Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ chóng mặt, câu hỏi lớn nhất mà giới công nghệ luôn đặt ra là: "Bao giờ chúng ta mới đạt được AGI (Trí tuệ nhân tạo tổng quát)?". Để trả lời câu hỏi này một cách định lượng, OpenAI đã xây dựng một hệ thống phân loại gồm 5 cấp độ để đo lường tiến trình phát triển của AI.
Dưới đây là chi tiết về 5 cấp độ này, dựa trên các báo cáo từ Bloomberg về cuộc họp nội bộ của OpenAI vào tháng 7/2024.
Cấp độ 1: Chatbots (Người trò chuyện)
Đây là cấp độ khởi đầu và cũng là giai đoạn chúng ta đã quen thuộc nhất hiện nay. Các mô hình AI ở cấp độ này có khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ tự nhiên, trò chuyện và trả lời câu hỏi giống như con người.
- Đại diện: ChatGPT (GPT-3.5, GPT-4), Gemini, Claude.
- Đặc điểm: Tương tác tốt nhưng còn thụ động, chủ yếu dựa trên xác suất ngôn ngữ.
Cấp độ 2: Reasoners (Người suy luận)
Đây là ranh giới mà chúng ta đang bắt đầu bước qua. Ở cấp độ này, AI không chỉ "biết nói" mà còn "biết nghĩ". Chúng có khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp tương đương với một người có trình độ Tiến sĩ (PhD) mà không cần công cụ hỗ trợ.
- Đại diện: OpenAI o1 (Strawberry), Google AlphaProof.
- Đặc điểm: Có khả năng tư duy logic (Chain-of-thought), giải toán cao cấp và lập luận sâu sắc trước khi đưa ra câu trả lời.
Cấp độ 3: Agents (Tác nhân)
Đây chính là "điểm nóng" của năm 2025-2026. AI Tác nhân không chỉ suy nghĩ mà còn có thể thay mặt người dùng thực hiện hành động cụ thể trong thời gian dài.
- Tiềm năng: Hệ thống AI có thể tự động viết code, debug, deploy ứng dụng, gửi email, đặt lịch và phối hợp các công cụ khác nhau để hoàn thành mục tiêu.
- Sự thay đổi: Chuyển từ việc con người làm trung tâm (Human-in-the-loop) sang con người giám sát (Human-on-the-loop).
Cấp độ 4: Innovators (Nhà phát minh)
Bước nhảy vọt đưa AI vượt qua khả năng của con người. Tại cấp độ này, AI có khả năng hỗ trợ hoặc tự mình tạo ra những phát kiến mới, những tri thức chưa từng tồn tại.
- Tiềm năng: Tìm ra vắc-xin mới, phát hiện vật liệu mới hoặc giải quyết các bài toán thiên niên kỷ.
Cấp độ 5: Organizations (Tổ chức)
Cấp độ cuối cùng của AGI theo định nghĩa của OpenAI. Tại đây, AI không chỉ làm việc cá nhân mà có thể vận hành toàn bộ hoạt động của một tổ chức hoặc doanh nghiệp. Nó có thể tự điều phối nguồn lực, lập chiến lược và thực thi như một bộ máy hoàn chỉnh.
Kết luận: Chúng ta đang ở đâu?
Theo nhận định của giới chuyên gia, chúng ta đang ở giai đoạn chuyển giao mạnh mẽ từ Cấp độ 1 sang Cấp độ 2 (với sự ra đời của các mô hình suy luận) và đang chạm ngõ Cấp độ 3 (AI Agent).
Hiểu rõ lộ trình này giúp chúng ta – những nhà phát triển và giáo dục – không bị lạc hậu. Thay vì chỉ học cách "chat" với AI, đã đến lúc chúng ta cần học cách xây dựng các hệ thống để AI có thể "hành động" và "tư duy" cùng con người.
(Nguồn tham khảo: Bloomberg, OpenAI Internal Reports)
